1. Antimycotica: geneesmiddelen voor de behandeling van infecties door schimmels of gisten

1.1. Middelen die veel gebruikt worden

  • amofetericine
  • clotrimazol
  • econazol
  • fluconazol
  • flucytosine
  • griseofulvine
  • itraconazol
  • ketoconazol
  • miconazol
  • nystatine
  • sulconazol
  • terbinafine
  • terconazol

Tegen schimmels en gisten zijn er verschillende geneesmiddelen beschikbaar. Deze antimycotica worden op vele wijzen gebruikt. De ziekteverschijnselen van een gist of schimmelinfectie kan op verschillende plaatsen in het lichaam voorkomen. Er kan een behandeling mogelijk zijn voor een infectie die oppervlakkig is, zoals op de huid, nagels of genitaliën. Het kan ook een inwendige infectie zijn zoals op het hart of de longen.

De werking van de antimycotica tast over het algemeen de celwanden van de schimmel of de gist aan. Het gevolg daarvan is dat belangrijke celonderdelen aangetast worden en de schimmel of gist vergaat.

1.2. Wanneer worden antimycotica toegepast?

Antimycotica wordt dikwijls toegepast voor de behandeling van kleine schimmelinfecties van de huid zoals voetschimmel, ringworm, nagels. Het heeft ook een goedwerkend effect tegen candidiasis. Dat is een schimmelinfectie die vrij veel voorkomt in de vochtige lichaamsdelen zoals de slijmvliezen in de mond of de vagina.

Antimycotica worden soms ook toegepast bij behandelingen van langere duur zoals de schimmelinfectie aspergillios. Mensen die een verminderde weerstand hebben, zoals bij een hiv-infectie, hebben een verhoogd risico om een infectie op te lopen van ernstige aard. Antimycotica kunnen voor deze mensen een levensreddend middel zijn.

1.3. Hoe wordt antimycotica gebruikt?

Wanneer men geïnfecteerd is door een schimmel of gist op de huid dan kan de dokter een crème of shampoo voorschrijven. Deze middelen bevatten dan een antimycoticum zoals miconazol. Bij het gebruik ervan zullen de symptomen meestal binnen de week afnemen. Als de symptomen verdwenen zijn dan dient men de behandeling nog twee weken verder te zetten. Men dient er immers zeker van te zijn dat de infectie helemaal uitgeroeid is.

Wanneer men last heeft van een nagelinfectie dan zal men gedurende enkele maanden behandeld worden. De behandeling bestaat uit een oraal middel zoals terbinafine. Het kan echter nog lang duren vooralleer het aangetaste deel van de nagel uitgegroeid is.

Geneesmiddelen tegen vaginale candidiasis kan men verkrijgen in de vorm van een crème. De crème wordt dan ingebracht met een spuitje. Men heeft ook vaginale zetpillen ter beschikking. De beschikbare middelen hebben niet allemaal dezelfde werkingskracht. Het ene middel kan al na de eerste toediening effect hebben terwijl het andere tot twee weken lang gebruikt moet worden. Indien de vaginale infectie steeds terugkeerd kan de arts een oraal middel voorschrijven zoals fluconazol.

Orale candidiasis (spruw) kan men behandelen met een zuigtablet die langzaam in de mond moet oplossen. Men heeft het ook in de vorm van gel of middelen die rechtstreeks op de aangetaste slijmvliezen worden aangebracht.

Ernstige infecties van inwendige organen worden met een sterk middel behandeld zoals amfotericine. Dit wordt eerst via een injectie toegediend om vervolgens orale middelen te gebruiken. De behandeling kan maanden duren.

1.4. Bijwerkingen van antimycotica

Antimycotica hebben zelden bijwerkingen indien ze alleen plaatselijk worden gebruikt zoals op de huid of slijmvliezen. Eventueel een klein beetje irritatie is mogelijk. Bij het gebruik van nystatine crème kan de kleding wel geel kleuren.

Misselijkheid en braakneigingen kunnen voorkomen bij het gebruik van sterke orale middelen tegen ernstige infecties van inwendige organen. Zeldzame bijwerkingen zijn nierschade en bloedafwijkingen. De lever kan beschadiging oplopen bij gebruik van ketoconazol.